By

Stole Kitanovikj

Грчки DAEDALUS: Од рудник до суперкомпјутер од светска класа. Македонија е партнер.

На 19 октомври 2026 година, во присуство на грчкиот премиер Киријакос Мицотакис, официјално беше пуштен во употреба DAEDALUS (Дедал), 31. најбрз суперкомпјутер во светот. Неговата измерена компјутерска моќ изнесува 85,69 петафлопси, односно 85,69 билијарди операции со подвижна запирка во секунда. На листата Green500 го зазема 23. место според енергетската ефикасност, односно според количината компјутерска моќ...

Институт Демократика достави 115 предлози за измени на Нацрт-просторниот план 2021-2040

Институт Демократика достави официјално мислење до Министерството за животна средина и просторно планирање во рамките на јавната расправа за Нацрт-просторниот план на Република Северна Македонија за периодот 2021-2040 година. Во обемниот документ, кој содржи анализа на единаесет групи недостатоци и 115 конкретни предлози за измени, дополнувања и исправки, Институтот укажува на значајни неусогласености меѓу планираниот...

Институт Демократика иницираше проверка на податоците за водниот стрес во Македонија

Институт Демократика иницираше проверка на податоците и методологијата врз основа на кои Северна Македонија е прикажана во меѓународните статистики за индикаторот SDG 6.4.2 – ниво на воден стрес. Проверката беше започната по анализа на јавно достапните национални и меѓународни податоци, со посебен фокус на третманот на водата што се користи во производството на електрична енергија....

Како Македонија го користи ChatGPT?

Институт Демократика · Аналитички извештај · Септември 2026 Како Македонија го користи ChatGPT Анализа на OpenAI Signals v2.0 во европски и балкански контекст Во споредба со другите европски земји, во Северна Македонија поголем дел од пораките во ChatGPT се практични насоки и самоизразување, а помал дел се пишување, барање информации и задачи поврзани со работа....
Син радар поврзан со документи, мрежа од извори и проверка на слики на бела позадина

OSINT.MK е новото место за независно (open source) истражување

Демократика го претставува OSINT.MK, директориум со над 150 алатки, македонски јавни извори и практични насоки за независно истражување.

Просторниот план подготвен за полесна анализа со AI

Нацрт Просторниот план на Република Северна Македонија до 2040 година е обемен документ кој опфаќа стотици страници текст, табели, карти и други плански прилози. Просторниот план претставува највисок стратешки документ за планирање на просторот и дава насоки за негово користење, заштита, уредување и управување. Оригиналната PDF верзија е голема околу 691 MB, што создава практичен...

Анализа на структурата на приходите на Радио Валандово во 2025 година

Во контекст на јавните дискусии поврзани со известувањето за теми од локален јавен интерес, Институт Демократика – Валандово спроведе анализа на структурата на приходите на Радио Валандово во 2025 година. Целта на анализата е да обезбеди јасен и проверлив преглед на изворите на приходи на радиодифузерот. Анализата не опфаќа оцена на поединечни новинарски содржини и...

Интерактивна алатка за подобро разбирање на локалните избори 2025

Со задоволство ја објавуваме веб алатката која овозможува подлабоко и поточни согледувања за родовата застапеност и старосната структура на кандидатите на локалните избори во 2025 година. Алатката е наменета за аналитичари. новинари. граѓански организации. наставници и студенти. како и за сите кои сакаат брз преглед на податоците и лесно споредување меѓу општини и политички субјекти....

Отворен датасет од финансирани проекти – ЕУ, Светска банка и УНДП

Институт Демократика го претстави првиот отворен RAW датасет од финансирани проекти на Европската Унија, Светска банка и УНДП. Овој ресурс е резултат на тримесечна посветена работа на нашите тимови – од скрејпинг и чистење на податоци, до напредна синтетичка аугментација со помош на најсовремени големи јазични модели (LLM). Датасетот содржи богати и детални информации за...

Жените како двигател на бизнисот: Најпопуларни индустрии за започнување бизнис во 2023 година

Според најновите истражувања на Институт Демократика, жените продолжуваат да играат значајна улога во претприемништвото во Северна Македонија. Во 2023 година, 29% од новорегистрираните правни субјекти биле основани од жени. Оваа анализа е заснована на 2,464 извештаи за основање на правен субјект во 2023 година. Сепак, и покрај овие бројки, повторно се забележува значителна родова нееднаквост...