Како Македонија го користи ChatGPT

Клучни факти

„36 земји“ е главната европска група според класификацијата M49 на Обединетите нации. Рангот 1 значи највисок удел, а не „најдобар резултат“.

Накусо

Податоците од OpenAI Signals v2.0 го мерат составот на пораките, а не бројот на луѓе што го користат ChatGPT. Од нив не може да се утврди ни процентот од населението што го користи, ни бројот на корисници, ни бројот на пораки. Тие овозможуваат нешто друго: да се види од што се состојат пораките од Северна Македонија и како тој состав се менува.

Во јуни 2026 година 39,9% од пораките од Северна Македонија се класифицирани како практични насоки, 16,4% како барање информации, 14,7% како пишување, 3,4% како техничка помош, 8,5% како мултимедија, 10,6% како самоизразување и 6,4% како друго или непознато. Уделот на пораките поврзани со работа е 18,1%.

Во главната европска споредба — 36 земји од статистичката класификација M49 на Обединетите нации со споредливи податоци — Северна Македонија во јуни 2026 година е:

• 2. од 36 според уделот на практични насоки;
• последна (36. од 36) според барањето информации;
• 33. од 36 според пишувањето;
• 25. од 36 според техничката помош;
• 5. од 36 според мултимедијата;
• 3. од 36 според самоизразувањето;
• 8. од 36 според категоријата друго/непознато;
• 34. од 36 според уделот на пораки поврзани со работа.

Што се менува, а што останува

1. Практичните насоки растат. Нивниот удел се зголемил од 29,5% во вториот квартал од 2025 на 38,6% во вториот квартал од 2026 година. Од декември 2025 тој е над европската медијана во 6 од 7 месеци. Колку е порастот зависи од периодот: +9,0 процентни поени според вторите квартали, а +6,9 според првите шест месеци од двете години.
2. Падот на барањето информации е краток. До април 2026 уделот беше близу до европската медијана (просечно 20,5% во јануари–април). Во мај и јуни падна на просечно 15,2% (13,9% во мај и 16,4% во јуни). Со два месеци податоци не може да се утврди дали падот е траен.
3. Работно поврзаните пораки опаѓаат постепено: од 28,7% во првите шест месеци од 2025, на 23,1% во втората половина на 2025 и 19,6% во првите шест месеци од 2026 година.
4. Дел од промените е европски и глобален тренд. Растот на практичните насоки (+9,0 п.п. во Македонија, +4,2 п.п. кај европската медијана, +4,0 п.п. глобално) и падот на работно поврзаните пораки (−7,7 п.п. наспроти −4,6 и −3,8 п.п.) се во иста насока, но во Македонија се поголеми. Падот на барањето информации е спротивен на трендот: глобално и кај европската медијана тој удел пораснал.
5. Пишувањето е најстабилниот образец. Во сите 21 месеци со споредливи податоци неговиот удел е под медијаната на главната европска група.
6. Анализата на намерата го потврдува профилот. Меѓу пораките неповрзани со работа во јуни 2026 година, Северна Македонија има најнизок удел на „барање“ (39,2%) и највисок удел на „изразување“ (42,6%) од 34 земји со податоци. Истата насока се гледа и во повеќето претходни месеци.
7. Рангот по жител е во долниот дел. Во вториот квартал од 2026 година глобалниот ранг е 52, што е 35. место меѓу 43 земји со објавен ранг (проширената група плус Исланд) и 7. место меѓу 11 балкански земји. Рангот е релативен и не покажува раст или пад на апсолутната употреба.

Најточниот заклучок е дека Северна Македонија не отсекогаш имала ист профил. Податоците покажуваат долготрајно низок удел на пишувањето и понов заокрет кон практична помош и самоизразување, со намалена работна употреба. Наодите го опишуваат составот на пораките и не содржат оценка дали таквата употреба е добра или лоша.

1. Што мерат податоците

OpenAI Signals v2.0 е јавен збир на податоци за начинот на кој корисниците ги користат индивидуалните планови на ChatGPT.^1,2 Го опфаќа периодот од јули 2024 до јуни 2026 година и се темели на автоматска класификација на примерок од 300.000 пораки месечно, испратени од сметки со наведена возраст од најмалку 18 години. Единицата на анализа е пораката, не корисникот.

Опфатени се плановите Free, Go, Plus и Pro. Не се опфатени Enterprise, Codex, избришаните сметки и корисниците што не дозволиле нивните податоци да се користат за тренинг. Затоа, како што предупредува и OpenAI, податоците веројатно ја потценуваат деловната и техничката употреба.

Пораките ги класифицираат јазични модели, без истражувачите да ја читаат содржината. На објавените статистики им е додаден шум според методот на диференцијална приватност, а вредност се објавува само ако ефективниот број пораки што придонесуваат за неа е поголем од 100. Затоа за помалите земји има помалку објавени вредности и поголема варијација од месец до месец.

Signals е корисен за споредба на структурата и обрасците на употребата, но не е попис на корисниците на ChatGPT.

Што можеме, а што не можеме да заклучиме

Податоците овозможуваат да се утврди кој удел од пораките припаѓа на одредени категории и како тие удели се разликуваат меѓу земјите и низ времето. Тие не кажуваат:

• колку уникатни луѓе користат ChatGPT;
• колку пораки во апсолутен број испраќа една земја;
• колкав процент од населението користи ChatGPT;
• дали одреден начин на употреба е „подобар“ или „полош“;
• зошто корисниците во одредена земја имаат конкретен образец;
• дали промената на уделот на една категорија значи и промена на нејзиниот апсолутен обем.

Последната точка е особено важна. Тематските удели се композициски: заедно формираат целина. Ако една категорија заземе поголем дел од пораките, уделот на една или повеќе други категории мора да се намали, дури и ако нивниот апсолутен број не се намалил. Затоа овој извештај зборува за структура на употребата, а не за апсолутен раст или пад на бројот на пораки.

2. Како ја определивме Европа

Главната европска споредба ја следи статистичката класификација M49 на Обединетите нации.³ Таа е статистичка, а не политичка: самите Обединети нации нагласуваат дека распоредувањето на земјите во групи служи за статистичка погодност и не претставува став за политичка или друга припадност.

Главната група има 36 европски земји со споредливи податоци за јуни 2026 година, вклучително и Северна Македонија. Просеците и медијаните на „другите европски земји“ се за останатите 35 земји, со еднаква тежина на секоја земја, бидејќи OpenAI не објавува број на пораки по земја.

Кипар, Турција, Ерменија, Азербејџан и Грузија според M49 се во Западна Азија, а Казахстан во Централна Азија. Поради нивната честа вклученост во пошироки европски споредби, во одделни проверки користиме и проширена група од 42 земји, која ги додава тие шест земји. Резултатите од таа група не ги нарекуваме едноставно „Европа“.

За Косово, Андора, Белорусија, Исланд, Лихтенштајн, Монако, Русија, Сан Марино и Ватикан нема објавени јунски тематски податоци, па тие не се дел од споредбите. OpenAI не дава причина за отсуството на податоци за секоја земја поединечно.

3. Јуни 2026: профилот во една слика

OpenAI ги користи овие официјални категории:¹ практични насоки („Practical Guidance“), барање информации („Seeking information“), пишување („Writing“), техничка помош („Technical help“), мултимедија („Multimedia“), самоизразување („Self-expression“) и друго/непознато („Other/Unknown“).

Просекот и медијаната се за другите 35 земји од главната група. Ранг 1 значи највисок удел.

Структура на пораките, јуни 2026

Северна Македонија наспроти медијаната на другите 35 земји од главната европска група

Најголеми се отстапувањата кај практичните насоки (6,2 п.п. над просекот на другите земји), барањето информации (7,1 п.п. под просекот) и работно поврзаните пораки (8,2 п.п. под просекот). Следуваат самоизразувањето (+2,8 п.п.) и мултимедијата (+1,9 п.п.). Техничката помош (−0,4 п.п.) е блиску до просекот.

Македонските месечни вредности се променливи: уделот на пишувањето, на пример, се движеше меѓу 12,6% и 22,5% само во првите шест месеци од 2026 година. Затоа позициите од еден месец се ориентир, а не траен образец. Како да се читаат во временска перспектива, покажува следниот дел.

4. Слика од еден месец или тренд?

Ако се гледа само јуни 2026, профилот изгледа како стабилна карактеристика. Кварталните и месечните податоци покажуваат посложена слика.

Што се променило од вториот квартал 2025 до вториот квартал 2026

Кварталните вредности се непондерирани просеци од трите месечни удели. Промените се пресметани од незаокружените вредности, па кај неколку реда може да се разликуваат за 0,1 п.п. од разликата на прикажаните заокружени вредности. „Европска медијана“ е разликата меѓу медијаната на земјените просеци за Q2 2026 и за Q2 2025 кај 35-те други земји од главната група. Глобалните вредности се од глобалните серии на OpenAI. Со проширената група од 42 земји (41 друга земја) европската медијана на промената е +4,3; +1,9; −2,4; −2,3; −0,9; −0,7; +0,3 и −4,0 п.п., односно иста насока и сличен обем.

• Општ тренд, но поголем во Македонија. Практичните насоки растат, а работната употреба опаѓа и во светот и во Европа. Македонската промена е поголема: растот на практичните насоки е приближно двојно поголем од европската медијана, а падот на работната употреба е за 3,1 п.п. поголем.
• Спротивно на трендот. Барањето информации во Македонија падна за 6,1 п.п., додека глобално и кај европската медијана пораснало. Тоа е најизразената промена што оди против европскиот тренд.
• Друго/непознато речиси се удвоило: од 4,3% на 8,1% (+3,9 п.п., околу 90% релативен пораст), наспроти само +0,5 п.п. кај европската медијана. Јавните податоци не дозволуваат да се утврди дали порастот одразува реална промена, промена во составот на пораките или во начинот на класификација. Бидејќи уделите се композициски, дел од падот кај другите категории може да е негова последица.
• Пишување и техничка помош се менуваат во иста насока и со сличен обем како европската медијана.

Сите ова се промени во составот на пораките, а не докази дека бројот на пораки во некоја категорија растел или опаднал.

Промена на составот на пораките

Од вториот квартал 2025 до вториот квартал 2026, во процентни поени

Колку наодите зависат од избраниот период

Порастот е повеќе од шум од еден квартал. Пред декември 2025, од 14 месеци со податоци, само два (февруари и април 2025) го достигнале прагот од 35%. Големината на порастот сепак зависи од периодот, па најбезбедно е да се каже дека изнесува од 7 до 9 процентни поени.

Во мај и јуни разликата од медијаната е −8,1 и −7,0 п.п. Основата за споредба, Q2 2025, беше необично висока: уделот беше над медијаната во сите три месеци (+3,2, +0,9 и +4,0 п.п.). Затоа падот од 6,1 п.п. е комбинација од висока основа и два многу ниски месеци, а според првите шест месеци падот е 2,8 п.п. Последното место во вториот квартал од 2026 година треба да се чита како податок за мај и јуни, а не како утврден образец.

Работно поврзани пораки. Падот е постепен и се гледа при двете мерења, па не зависи од избраниот период.

Македонските месечни вредности се засновани на мал дел од глобалниот примерок и содржат шум, па се променливи од месец до месец. Затоа промените се опишуваат, а не се тестираат за статистичка значајност: за таков тест недостасуваат броевите на пораки по земја.

Практични насоки и барање информации по месеци

Северна Македонија и медијана на другите земји од главната европска група, јули 2024 – јуни 2026

5. Категорија по категорија

Практични насоки

Во јуни 2026 година 39,9% од пораките од Северна Македонија се практични насоки. Само Романија, со 40,5%, има повисок удел во главната европска група. Според просекот на вториот квартал од 2026 година Северна Македонија е прва од 36 земји (38,6%); во вториот квартал од 2025 беше 11. од 36.

Категоријата опфаќа совети „како да“, подучување, креативно осмислување и содржини поврзани со здравје, фитнес, убавина и лична грижа. Податоците не кажуваат која од овие подкатегории го носи порастот.

Високиот удел на практични насоки затоа не е непроменлива национална карактеристика. Тој е особено изразен од крајот на 2025 година.

Барање информации

Во јуни 2026 година 16,4% од пораките од Северна Македонија се барање информации, наспроти европска медијана од 23,4%. Тоа е последно место меѓу 36-те земји од главната група; во проширената група од 42 земји пониско е само Азербејџан (15,5%). Според просекот од април до јуни 2026 Северна Македонија е последна и во двете групи: 36. од 36 и 42. од 42.

Ниското ниво е јасно изразено во мај и јуни 2026 (13,9% и 16,4%). Од јануари до април уделот беше близу до медијаната (просечно 20,5%), а во вториот квартал од 2025 беше над неа. Значи, станува збор за понова и пократка појава, и од податоците не може да се утврди дали ќе се задржи.

Секоја порака се распоредува во точно една категорија. „Барање информации“ е тесно определена категорија: опфаќа барања за конкретна информација, за производи и за готвење и рецепти. Барањата за совети, учење или здравје припаѓаат на „практичните насоки“. Освен тоа, уделите се композициски: зголемувањето на уделот на една категорија го намалува просторот за другите. Затоа помалиот удел на барање информации не значи дека корисниците бараат помалку информации, ниту дека апсолутниот број такви пораки се намалил.

Пишување: најстабилниот образец

Во јуни 2026 година уделот е 14,7%, наспроти европска медијана од 19,9% (33. место од 36 земји). За разлика од практичните насоки и барањето информации, ова не е нов образец. Во проширената група од 42 земји уделот е под медијаната во 20 од 21 месеци, а во еден месец е еднаков со неа.

Падот од 20,4% на 16,1% меѓу вторите квартали е нешто поголем од европскиот (медијана −3,1 п.п.). Пишувањето опаѓа низ Европа, а Северна Македонија останува постојано под другите земји.

„Постојано под медијаната“ не е исто што и статистичка значајност. Јавните податоци немаат број на пораки по земја, варијанса на примерокот и реализација на шумот за приватност, па стандарден тест не може да се спроведе.

Самоизразување и мултимедија

Самоизразувањето е 10,6% од пораките во јуни 2026 (европски просек 7,8%), што е 3. место од 36, а според просекот на вториот квартал (10,1%) земјата е втора. Категоријата опфаќа поздрави и неформален разговор, односи и лична рефлексија, игри и играње улоги. Анализата на намерата (дел 6) покажува иста насока.

Мултимедијата е 8,5% (европски просек 6,6%): 5. место во јуни, но 9. според просекот на вториот квартал (6,8%), па оваа позиција е помалку стабилна.

Податоците не кажуваат зошто овие категории се почести. Од нив не може да се извлечат заклучоци за осаменоста, менталното здравје или социјалните односи на корисниците.

Техничка помош

Техничката помош е 3,4% од пораките во јуни 2026 (просек на другите земји 3,8%; 25. од 36), а според просекот на вториот квартал земјата е 31. од 36. Уделот се намалил од 5,6% на 3,6% меѓу вторите квартали, колку што се намалил и кај европската медијана (−2,3 п.п.) и глобално (−2,4 п.п.). Категоријата опфаќа математика, анализа на податоци и програмирање.

Бидејќи Signals не ги опфаќа Codex и Enterprise, 3,4% не ја покажува целата техничка употреба на производите на OpenAI.

Употреба поврзана со работа

Во јуни 2026 година 18,1% од пораките од Северна Македонија се класифицирани како поврзани со работа (81,9% како неповрзани). Просекот на другите земји е 26,3%, а медијаната 25,6%. Северна Македонија е 34. од 36 земји (35. според просекот на вториот квартал). Највисок удел има Малта (38,1%), а најнизок Босна и Херцеговина (13,5%). Меѓу вторите квартали уделот паднал за 7,7 п.п., наспроти −4,6 п.п. кај европската медијана и −3,8 п.п. глобално.

Овие 18,1% не ја покажуваат вкупната професионална употреба на производите на OpenAI: Enterprise и Codex не се опфатени, па Signals ја потценува деловната употреба. Класификацијата исто така кажува дали конкретната порака изгледа поврзана со работа, а не дали корисникот е вработен, ниту дали истото лице користи други сметки за работа.

6. Што сака корисникот: да прашува, да задава или да се изразува?

Покрај темата, OpenAI ја класифицира и намерата на пораката.¹ „Барање“ (Asking) значи дека корисникот бара информација или совет; „извршување“ (Doing) значи дека бара од ChatGPT да изврши задача или да создаде резултат (на пример, да препише е-пошта или да напише програмски код); „изразување“ (Expressing) е порака што не бара ниту информација, ниту задача.

Просекот е за 33 други земји од главната европска група со објавена вредност. За работно поврзаните пораки од Северна Македонија нема објавена јунска вредност; недостасувачката вредност не е нула.

Намера на пораките

Пораки неповрзани со работа, јуни 2026

Насоката не е случајност на еден месец. Во месеците со податоци (16) барањето е под медијаната во 13, а изразувањето над неа во 11, со просечна разлика од −3,1 и +3,5 п.п. Јуни е најизразениот месец (−9,3 и +10,1 п.п.), па јунските вредности ги преценуваат вообичаените разлики.

Резултатот е во согласност со профилот според теми — помалку барање информации, повеќе практична помош и самоизразување — но двете класификации не се исти, па не смеат да се мешаат. Извршувањето е на европско ниво.

7. Северна Македонија во балкански контекст

Во потесната балканска споредба се Северна Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина, Бугарија, Хрватска, Грција, Црна Гора, Романија, Србија и Словенија. Турција е прикажана одделно, како дополнителна регионална споредба, бидејќи според M49 е во Западна Азија. За Косово нема споредливи тематски податоци.

Просеците се за десетте балкански земји од M49, односно за деветте без Северна Македонија. Турција не е вклучена во просеците.

Балкан: практични насоки и барање информации

Десет балкански земји, јуни 2026

Позиции на Северна Македонија меѓу десетте земји (без Турција): втора по практични насоки (зад Романија), последна по барање информации, втора по мултимедија (зад Бугарија), втора по самоизразување (зад Србија) и осма по работно поврзани пораки. Главниот образец се повторува и на Балканот: високо кај практичните насоки, мултимедијата и самоизразувањето, а особено ниско кај барањето информации.

8. Дали резултатот зависи од дефиницијата и од периодот?

Позицијата на Северна Македонија се менува зависно од тоа дали се користи главната група од 36 или проширената од 42 земји, и дали се гледа јуни или просекот на вториот квартал. Главната слика останува иста.

Ранг 1 значи највисок удел. Просек на Q2 = просек од трите месечни удели (април–јуни).

Северна Македонија е високо кај практичните насоки и самоизразувањето, а ниско кај барањето информации, пишувањето и работната употреба и во двете групи. Најголема е разликата кај барањето информации: 36. од 36 во главната група, а 41. од 42 во проширената група (јуни), односно последна и во двете според просекот на вториот квартал. Рангот на Северна Македонија во Q2 2025 бил 5. по барање информации и 12. по практични насоки (во групата од 42 земји).

9. Употреба по жител: рангот не е стапка

OpenAI објавува и квартален ранг на земјите според употребата по жител, нормализиран според населението (Светска банка, 2023).¹ Помал број значи повисока релативна употреба. Рангот не е процент од населението што користи ChatGPT.

Глобален ранг според употребата по жител

Северна Македонија, квартално, Q1 2025 – Q2 2026 (пониска бројка значи повисока употреба)

Во 2025 година Северна Македонија се искачила 27 места (од 68. на 41.), а во првата половина на 2026 се вратила 11 места назад (на 52.). Сепак, е 16 места повисоко отколку во Q1 2025. Во Q2 2026 таа е 35. меѓу 43 земји со објавен ранг (проширената група од 42 земји плус Исланд) и 7. меѓу 11 балкански земји (со Турција).

Од рангот не може да се заклучи дали употребата растела или опаѓала: пад од 41. на 52. место може да настане и ако употребата во Северна Македонија расте, но побрзо расте во други земји.

10. Кој ги испраќа пораките: возраст и имиња

Возраст

За корисниците со самопријавена возраст, распределбата на пораките од Северна Македонија во јуни 2026 е:

Најголем удел има групата 25–34 години, а следуваат 35–44 и 18–24. Пораките од групите 35+ се 40,5%, колку и просекот на другите 38 земји од проширената група (40,5%). Овие бројки не се структура на сите корисници на ChatGPT: возраста е достапна само за корисниците што ја пријавиле, а лицата под 18 години и оние без пријавена возраст не се вклучени.

Вредноста 0,0% за групата 55–64 не значи дека нема такви корисници. Објавените вредности се заокружени, заштитени со диференцијална приватност и подлежат на праг за објавување (во мај 2026 истата вредност беше 2,4%).

Имиња: не е исто што и род

Во јуни 2026 година, кај пораките што може да се класифицираат според името, 59,0% се поврзани со имиња класифицирани како типично женски, а 41,0% како типично машки. Во проширената група Северна Македонија е на 11–12. место од 39 земји со податоци (со Португалија на исто ниво од 59,0%); просекот на другите 38 земји е околу 56,0%, а глобалната вредност за јуни 2026 е 53,3%.

Овој резултат не значи дека 59% од корисниците се жени. Категоријата е проценка врз основа на првото име (анонимизирано совпаѓање со надворешни извори на имиња) и се прифаќаат само имиња кај кои над 95% од совпаѓањата се однесуваат на еден род.¹ Тоа не е самопријавен род. Затоа податоците не смеат да се користат за заклучоци за родови разлики во усвојувањето на ChatGPT без дополнителни податоци.

11. Друга мерка: што покажува Eurostat

OpenAI Signals го мери составот на пораките во ChatGPT. Eurostat мери нешто друго: колкав дел од луѓето на возраст 16–74 години пријавиле дека во претходните три месеци користеле алатки со генеративна вештачка интелигенција.⁴ Двете мерки не се споредливи директно.

Според базата на Eurostat (isoc_ai_iaiu, последно ажурирана на 5 јуни 2026), во 2025 година 32,7% од лицата на возраст 16–74 години во ЕУ користеле такви алатки. Од сите лица, 25,5% ги користеле за лични цели, 15,4% за работа и 9,3% за формално образование; намените се преклопуваат, па не се собираат. Кај 16–24-годишните уделот е 63,8%.

Извор: Eurostat, база isoc_ai_iaiu (процент од сите лица на возраст 16–74; последно ажурирање 5.6.2026, преземено 28.9.2026). Табелата е избор на земји. За Црна Гора базата нема податоци.

Употреба на генеративна ВИ, Eurostat 2025

Процент од лицата на возраст 16–74 што користеле алатки со генеративна ВИ во последните три месеци

Според оваа мерка Северна Македонија е во долната половина од споредените земји, на ниво на Бугарија. Разликата меѓу двете мерки е очекувана: една земја може да има низок удел на луѓе што користат генеративна ВИ, а во ChatGPT да има посебна структура на пораки. Романија, на пример, има најнизок удел според Eurostat меѓу наведените земји од ЕУ (17,8%), а во Signals има највисок удел на практични насоки во главната европска група (40,5%).

12. Што може да стои зад разликите

Податоците не овозможуваат причинско објаснување, па следните толкувања се само хипотези.

Ниската работна употреба може да е поврзана со структурата на пазарот на труд, со начинот на кој компаниите дозволуваат или поттикнуваат генеративна ВИ, или со корпоративни сметки што не се во Signals. Високиот удел на практични насоки може да значи користење на ChatGPT за секојдневно решавање проблеми, учење, советување и осмислување, но од податоците не се гледа која подкатегорија е главен двигател.

Ниското барање информации може да е поврзано со пренасочување кон практични задачи или со користење други услуги за пребарување, а порастот на категоријата друго/непознато со промени во однесувањето или во тоа колку лесно класификаторот ги распоредува новите форми на интеракција. Ниту една од овие хипотези не може да се докаже со Signals.

13. Што податоците не можат да покажат

• Примерок, не попис. Signals се темели на 300.000 пораки месечно.
• Пораки, не луѓе. Еден активен корисник може да испрати многу повеќе пораки од друг.
• Само индивидуални планови. Enterprise и Codex не се вклучени, па професионалната и техничката употреба може да е потценета.
• Автоматска класификација. Темите, поврзаноста со работа и намерата се проценети со класификатори, не се самопријавени.
• Диференцијална приватност и мал примерок. Кај помалите земји шумот е релативно поголем, па месечните вредности се променливи.
• Праг за објавување. Вредност се објавува само ако ефективниот број пораки е над 100. Недостасувачка вредност не е нула, а објавено 0,0 не значи апсолутна нула.
• Композициски удели. Порастот на една категорија влијае на уделите на другите.
• Кратка временска серија. Податоците опфаќаат 24 месеци, за Северна Македонија 21 (за теми). Некои наоди, како падот на барањето информации, се засноваат на само два месеци.
• Ранговите не се оценка. Прво место значи најголем удел или највисока релативна употреба, а не „најдобра“ употреба, и зависат од периодот и групата на земји.
• Нема тест на значајност. Јавните податоци не дозволуваат стандардни статистички тестови, па наодите се описни.
• Eurostat и Signals не се директно споредливи. Eurostat мери самопријавена употреба кај населението 16–74, а Signals ја анализира структурата на пораките.

14. Што следува од податоците

Податоците од OpenAI Signals v2.0 покажуваат дека Северна Македонија во 2026 година има јасно препознатлив профил на употреба на ChatGPT: висок удел на практични насоки и самоизразување, а низок удел на барање информации, пишување и пораки поврзани со работа.

Временската анализа покажува дека овој профил не е ист низ целиот период. Нискиот удел на пишувањето е постојан — Северна Македонија е под европската медијана во сите 21 месеци. Високиот удел на практични насоки е понов: од декември 2025 е над медијаната во 6 од 7 месеци, а порастот од вториот квартал 2025 изнесува од 7 до 9 процентни поени зависно од периодот. Работно поврзаните пораки опаѓаат постепено. Најмалку траен е падот на барањето информации: тој се гледа само во мај и јуни 2026 година.

Дел од овие движења се европски и светски. Практичните насоки растат, а работната употреба опаѓа и во Европа, но во Северна Македонија промените се поголеми. Барањето информации опаѓа спротивно на европскиот тренд. Анализата на намерата, според која пораките неповрзани со работа во Северна Македонија имаат најнизок удел на барање и највисок удел на изразување од 34 земји, ја поддржува таквата слика.

Овие податоци не кажуваат дали таквата структура е добра или лоша, ниту зошто настанала. Не може да се заклучи дека корисниците се повеќе или помалку продуктивни, ниту дека 18,1% работно поврзани пораки ја покажува целата професионална употреба. Signals треба да се користи како основа за понатамошно истражување, а не како конечна дијагноза.

За оваа анализа

Податоци и метод

Анализата е направена врз официјалната ZIP-архива на OpenAI Signals v2.0 (SHA-256: 83b49febe13e78b95ebdaacd847b62e283ea25c929786c3d56e1e9d73deeb690). Користени се овие датотеки:

• share_of_messages_by_topic_country_month.csv
• share_of_messages_by_work_related_country_month.csv
• share_of_messages_by_work_related_ask_do_express_country_month.csv
• share_of_messages_by_age_group_country_month.csv
• share_of_messages_by_gender_country_month.csv
• share_of_messages_by_country_quarter_rank.csv
• share_of_messages_by_topic_month.csv, share_of_messages_by_work_related_month.csv и global_share_of_messages_by_gender_month.csv (глобални серии за споредба)

• Главната група се 36 земји од M49 со јунски податоци; проширената е 42 земји. „Другите земји“ се групата без Северна Македонија, со еднаква тежина по земја.
• Ранговите се по опаѓачки удел (1 = највисок удел). Кварталните вредности се непондерирани просеци од трите месечни удели, а промените се пресметани од незаокружените вредности.
• „Европска медијана на промената“ е разликата меѓу медијаната на земјените просеци за вториот квартал 2026 и за вториот квартал 2025, пресметана за другите земји од главната група (35) и, како проверка, од проширената група (41).
• Месечните споредби се разлики „Северна Македонија минус медијана на другите земји во истиот месец“, со броење на месеците над и под медијаната.
• Анализата на намерата опфаќа само пораки неповрзани со работа, за земјите со објавена јунска вредност.
• Кодот на Намибија е „NA“; при вчитување во pandas треба keep_default_na=False, инаку земјата се чита како празна вредност.

Референци

1. OpenAI. OpenAI Signals v2.0 — речник на податоци и методологија (README). https://cdn.openai.com/signals/data-dictionary.pdf
2. OpenAI. OpenAI Signals v2.0 — податоци и преземање. https://openai.com/signals/data-download/
3. Обединети нации, Статистичка дивизија (UNSD). Стандард M49. https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/
4. Eurostat. Individuals — use of generative AI tools (isoc_ai_iaiu), последно ажурирање 5.6.2026. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/isoc_ai_iaiu/default/table?lang=en

Предлог за цитирање

Податоците на OpenAI Signals се објавени под лиценца CC BY 4.0. Табелите и пресметките во овој извештај се сопствена обработка на Институт Демократика.