Просторен план на Република Северна Македонија 
– Нацрт план 
366 
заедница; 
- 
Јасна правна рамка и 
- 
Политички и професионален развој , како две клучни сфери. 
Остварување то на врамнотежен и одржлив развој на територија
та на Европската 
Унија е условено со потребата од создавање на соодветна рамка за секторските политики 
на 
земјите членки. Основните препораки за тоа се содржани во публикацијата “European Spatial 
Development Perspective - ESDP ”, а се однесуваат на развој на полицентричен и рамномерен 
урбан систем и зајакнување на партнерството меѓу урбаните и руралните средини, 
динамични, атрактивни и конкурентни градови , ефективен трансфер на технологи
и, знаења 
и иновации, за што е неопходна информациско комуникациската технологија, з
ачувување на 
природното и културно 
наследств о како фактори 
на развој и нивно интегрирање во 
стратегиите за просторен развој
 низ нови, помалку реструктивни пристапи, кои нема да 
имаат негативно влијание врз условите за живот на населението
, туку ќе создаваат нови 
можности за развој . 
Во студијата “Trends and 
lessons in spatial planning from OECD countries”
82 се 
предлагаат неколку препораки за поефикасна изработка и имплементација на просторните 
планови кои се однесуваат на фокусирање на планирањето на подрачја со најинтензивен 
развој и потреба за урбанизација, што е од особено значење како заштитен механизам од 
неконтролираната урбанизација, како и потенцирање на интегрираниот пристап.
 Но, како 
што се наведува во публикацијата “International Guidelines on Urban and Territorial Planning”
83, 
без оглед на избраниот пристап во планирањето на просторот, успешното спроведување на 
просторните планови секогаш бара силна политичка волја
 и соодветни партнерства кои ги 
вклучуваат сите релевантни засегнати страни
. 
На глобално ниво, прифатен е консензусот за 
неопходна заштита на земјоделското 
земјиште од трајна промена на намената и деградација, негово рационално користење, 
односно одржливо управување и со тоа, посредно намалување на притисокот врз другите 
елементи на животната средина. Одржливото земјоделство е есенцијално за обезбедување 
на храна за светското население кое се очекува да достигне 9 милијарди луѓе до 2040 година. 
Одржливоста во земјоделството вклучува примена на одржливи практики за управување со 
водните ресурси, почвата и биолошката разновидност
, интеграција на технологиите како 
сензори и вештачка интелигенција
, примена на напредни системи за наводнување
 и 
дигитални алатки како дел од секојдневните операции
. За успешно интегрирање на 
иновациите во земјоделството , од клучно значење е обезбедувањето на о бразован и обучен 
кадар, соработка помеѓу земјите и споделувањето на технички знаења и искуства . 
Одржливото управување со шумите станува водечки концепт кој е прифатен во 
глобални рамки со постигнувањето на првиот глобален консензус за шумите т.н „Принципи 
за шумите“ усвоен на Самитот во Рио Де Жанеиро во 1992 година на Конференцијата на 
Обединетите нации за животна средина и разво ј (UNCED). 
Алтернативните методи за управување со шумите се засноваат на пет принципи на 
одгледување на шумите: селективна наместо чиста сеча, природна обнова на шумата, 
структурна разновидност и просторна варијабилност во рамки на шумите, создавање на 
 
82 Tamara Krawchenko, 2019, Trends and lessons in spatial planning from the OECD countries, Town and Country 
Planning Journal. 
83 UN Habitat, 2018, International Guidelines on Urban and Territorial Planning, Nairobi, Kenya
 
