Просторен план на Република Северна Македонија 
– Нацрт план 
214 
2. 
Граѓани кои живеат во периферните зони на големите урбани центри, на кои им се 
достапни услуги од двете групи, на поголема временска дистанца и неопходно користење на 
приватни возила или јавен превоз;  
3. 
Граѓани од помалите градови/урбаните центри од руралните средини со достапни 
основни услуги и помалку услуги од повисоко ниво; 
4. 
Граѓани од руралните населби во близина на големите урбани центри за кои 
достапноста на услугите е условена од мрежата и квалитетот на локалните патишта и јавниот 
превоз, а временската достапност на услугите обично ја надминува границата од 45
-60 
минути;  
5. 
Граѓани од руралните населби во периферните области на општините и во ридско
-
планинските и изолираните села, со дефицитарни и субстандардни основни услуги, кои 
поради оддалеченост од местото на давање услуга и/или недостаток на превоз, не можат да 
ги корис тат услугите на јавните функции во општинскиот центар или во друга поголема 
населба. Во такви средини, неопходно е да се применат прилагодени модалитети на 
организирање услуги (мобилни услуги, специјализирани програми и сл.);
 
6. 
Членови на социјално изолирани и маргинализирани социјални групи, кои живеат 
во енклави во урбани средини и најчесто не можат да ги користат услугите на јавните служби, 
како поради различни бариери (без лични документи, етничка оддалеченост, стигматизација
, 
дисфункционална семејна ситуација), така и поради сиромаштија, лоши услови за живеење, 
целосен дефицит на човечки капитал, недоволни иницијативи и слаба поддршка да се 
организираат и да ги подобрат условите и квалитетот на живот во таквите локални заедни
ци. 
Условите за живеење на граѓаните во ваквите енклави може да се подобрат преку сложени 
мултидимензионални програми (интегрирани услуги) кои заеднички ќе ги организираат и 
спроведуваат јавниот сектор (државните институции), специјализираните и квалификув
ани 
граѓански организации, локални здруженија и граѓаните од самите енклави.
 
Табела бр. 46 Препораки за организација на јавните услуги според хиерархиското ниво на 
населбата 
 
Метрополско 
подрaчје, урбана 
агломерација со 
зона на влијание 
> 100 .000 жители 
Урбани подрачја 
/ 
Регионални 
центри 
Урбани центри 
со рурално 
окружување/ 
субрегионални 
и локални 
центри  
Општински 
центри и населби 
на рурални 
средини 
I – Образование 
Предучилишно  
образование 
 
 
Х 
Х, ХХХ 
Основно образование  
I–III одделение 
 
 
Х 
X, ХХ, ХХХ 
Основно образование  
IV–VI одделение 
  
  
Х 
Х, ХХ 
Основно образование  
VI – IX одделение 
 
 
Х 
Х, ХХ 
Средно образование 
 
Х(К)
(Х), ХХ, (К) 
  
Вишо и високо образование 
(Х)(К) 
(Х)(К)
(Х)(К) 
  
II – Здравствена заштита 
