Просторен план на Република Северна Македонија 
– Нацрт план 
178 
Ориз - Вкупната површина наменета за производство на ориз, ќе се намали на 2 191 
ha до 2040 година. По производни региони, површините во Вардарскиот плански регион ќе 
се зголемат за околу 44 %, додека во Источниот ќе се намалат за околу 31 %.
 
И покрај тоа што Кочанското поле е единствено со соодветни агроклиматски услови 
за производство на ориз, миграција на населението, влијание на климатските промени, 
проблемите со наводнувањето, ниските откупни цени, несигурен пласман на оризот и др. се 
сериозни причини за намалување на производството на ориз. 
Производството на ориз ќе се намалува и поради зголемувањето на трошоците за 
производство (средства за заштита, исхрана, гориво, вода), наспроти откупната цена на 
оризовата арпа. Дополнителен проблем е и појавата на нови видови плевелни растенија кои 
брзо се шират по оризовите полиња, како и застарената и фрагментирана земјоделска 
инфраструктура (пристапните патишта, системите за наводнување/одводнување). Но, 
најголем проблем за производството на ориз се климатските промени (и покрај поволните 
природни усло ви во Кочанското Поле), кои ќе предизвикаат сé повисоки температури, сушни 
периоди и недостаток на вода во најкритичните фенофази кај оризот. Во такви услови, 
решението треба да се бара во селекција и креирање нови порезистентни сорти кои ќе можат 
да дадат соодветен принос и квалитетно зрно, како и преориентирање кон економски 
поисплатливи култури (пченка, градинарски култури).
 
За одржливост и конкурентност на производството на ориз, неопходни се вложувања 
во модернизирање на производството и воведување на земјоделски практики за повисока 
продуктивност, како и зголемена поддршка на производителите.
 
Тутун - Површините за производство на тутун во планскиот период ќе се намалат на 
10 862 ha (до 30% во однос на 2021 година). Носители на тутунопроизводството се
 
Пелагонискиот и Југоисточниот плански регион, заради поволните услови, додека во 
Производството на тутун во планскиот период ќе се намалува во сите производни региони 
(во Вардарскиот за околу 34 %), а во Југоисточниот и Источниот плански регион до 2040 
година површините под тутунот постепено ќе биде пренаменети /заменети со други 
земјоделски култури. или целосно напуштени. Зголемување на површините за производство 
на тутун до 2040 година ќе има во Североисточниот и Скопскиот плански регион. 
 
Причините за намалувањето на површините за производство на тутун се: миграцијата 
на населението, како и губење на интересот на младите за продолжување со земјоделска 
активност, поради неисплатливот на инвестициите во оваа култура, високите трошоци за 
производство наспроти приходот од реализираниот откуп, застарена инфраструктура, 
недостаток на ресурси за одржливи земјоделски практики и тн.). 
Големи предизвици за тутунопроизводителите во идниот период ќе донесат и 
климатските промени. За справување со нив потребна е селекција на сорти со висок 
биолошки потенцијал и висока адаптибилност на новонастанатите климатски услови.
 
Само со поголеми инвестиции (окрупнување на површините, современи машини, 
дигитализација, нови технологии и нивно имплементирање во производството) 
тутунопроизводителите ќе постигнат поголема ефикасност во работењето, зголемување на 
приносот на единица пов ршина и висок квалитет на тутунот.  
Зголемување во површината се очекува кај јачменот (7%), овесот (47%), сончогледот 
(16%) луцерката (12%) и детелината (70%). 
 
