Просторен план на Република Северна Македонија 
– Нацрт план 
82 
усогласи со регионалните економии, зголемувајќи го учеството на индустријата во 
креирањето на БДП.  
Погледнато од организационен аспект, најголем број активни деловни субјекти 
(околу 30,4% од вкупниот број) во македонската економија во 2020 година се концентрирани 
во секторот трговија на големо и мало, поправка на моторни возила и мотоцикли. Значителен 
дел од вкупниот број претпријатија се во дејностите: преработувачка индустрија (11%), 
стручни, научни и технички дејности (10,5%), како и во транспорт и складирање (7,7%). 
 
Што се однесува до распределбата на активните деловни субјекти по дејности и 
гранки и според нивната големина, може да се заклучи дека во сите дејности највисоко 
учество имаат претпријатијата со вработени во рангот 10
-19 (со исклучок на претпријатијата 
во дејноста јавна управа и одбрана и задолжително социјално осигурување). Големите 
претпријатија (со над 250 вработени) бележат ниско учество во структурата на македонската 
економија. Тие имаат највисока застапеност во дејностите јавна управа и одбрана и 
задолжително социјално осигурување (10,4%), како и во снабдување, одведување на отпадни 
води, управување со отпад и санација на околина (4%).  
Според вредноста на бруто додадената вредност (БДВ), најзначајни сектори во 
периодот 2010 -2022 година се услужните дејности (пред сè трговијата на големо и мало) и 
преработувачката индустрија. Трговијата (која ги опфаќа трговијата на големо и мало, 
транспо ртот и складирањето, како и услугите за сместување и храна), претставува една од 
најзастапените дејности, со учество во БДВ на ниво на национална економија од 18,08% во 
2010 година, и 22,19% во 2022 година. Оваа дејност е просторно распространета низ сите 
урбани центри, особено во поголемите градови, поради поттикот што го има како резултат на 
концентрацијата на населението и консеквентно поголемата потрошувачка наспроти 
руралните средини.  
Преработувачката индустрија, заедно со рударството, вадењето камен, 
снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација, се втората значајна група 
на сектори. Нивното учество во вкупната БДВ во македонската економија во 2022 година 
изнесува 19,06%. Преработувачката индустрија е распространета во сите региони и општини 
на земјата, но со голема нерамномерност. Таа првенствено е лоцирана во урбаните подрачја, 
а што се однесува до екстрактивната индустрија (рударството), јасно е дека се лоцира во 
близина на природните рудни лежишта.  
Земјоделството, шумарството и рибарството исто така играат важна улога, со учество 
од 11,73% во 2010 година, но со постепено намалување на 8,57% во 2022 година, што укажува 
на процес на транзиција на лицата ангажирани во овие дејности кон други активности,
 а во 
исто време е индикатор за нивната недоволна ефикасност и ефективност. 
 
Дејностите поврзани со информации, финансии и недвижен имот забележуваат 
постојан раст, одразувајќи ја потребата за услуги со поголема додадена вредност. Овие 
сектори се особено значајни во урбаните подрачја каде постои побарувачка за технички и 
финансиски услуги. Во однос на секторите јавна управа, образование и здравство, може да 
се забележи дека одржуваат стабилен придонес на ниво од 13,62% во 2022 година. 
 
Македонското стопанство во голема мера е ориентирано кон услугите и 
преработувачката индустрија, додека примарните дејности (пред сè земјоделството) 
покажуваат умерен надолен тренд на учество во креирањето на БДВ. Ваквата структура 
укажува на недоволно иск ористени капацитети и можности за зголемување на секторите со 
висока додадена вредност, што би имало исклучително значење за подобрување на 
изгледите за економски раст, намалување на регионалните диспропорции и подобрување на 
конкурентноста на македонското стопанство.  
