Просторен план на Република Северна Македонија 
– Нацрт план 
7 
Климатските промени станаа еден од најзначајните предизвици на XXI
-от век кои 
претставуваат закана за водата, храната, здравјето, егзистенцијата и безбедноста на 
милијарди луѓе, како и за националните економии и останатите активности на човекот. На 
национално ниво, влијанијата на климатските промени се веќе изразено присутни особено 
во однос на намалување на расположливите водни ресурси, пораст на просечните и 
екстремните температури, изразена редукција на плувиометрискиот режим, интензивирани 
процеси на хи дролошко одводнување, нарушувања во системите за водоснабдување на 
населението и др. Овие трендови ја нагласуваат неопходноста за итно делување, преку 
обезбедување на адекватно климатско финансирање, трансфер на технологии и 
воспоставување одржливи партнер
ства, со крајна цел зајакнување на адаптивниот 
капацитет и редукција на емисиите на стакленички гасови. Еден од клучните приоритети за 
намалување на ранливоста и управување со климатските ризици е унапредувањето на 
инфраструктурните, техничките и човечките
 институционални капацитети, со цел 
обезбедување основни, напредни и научно засновани климатски услуги.
 
Глобализацијата генерира значајни негативни импликации врз животната средина. 
Таа претставува делумен фактор во процесите на деградација на шумските екосистеми, 
прекумерната експлоатација и потрошувачката на необновливи фосилни горива и други 
природни ресу рси, загадувањето на почвите, како и фрагментацијата и нарушувањето на 
природните хабитати. Овие појави, во синергија со глобалното затоплување и другите 
комплексни еколошки предизвици, ја интензивираат еколошката ранливост и ја влошуваат 
вкупната состојба на животната средина. 
Зелената економија претставува трансформативен концепт кој го реориентира 
пристапот кон општествениот развој и економскиот раст, со цел унапредување на квалитетот 
на живот на населението и заштита на животната средина, паралелно овозможувајќи 
долгорочна ек олошка и економска одржливост. Како интегрален елемент на современите 
развојни политики, зелената економија е клучна за промовирање инклузивна еколошка 
одржливост и за јакнење на глобалната климатска адаптација во рамките на националните и 
меѓународните ек ономски системи, истовремено обезбедувајќи основа за одржливи 
перспективи за луѓето и екосистемите, преку поттикнување иновативни, ресурсно
-ефикасни 
и отпорни модели на развој.  
Глобалниот економски раст се очекува да остане позитивен и на краток и на долг рок, 
со тоа што економиите во подем ќе бележат повисоки стапки на раст од светскиот просек. 
Македонската економија, како отворена и силно поврзана со меѓународната, може да 
оствари позитивни ефекти од глобалните трендови, но ќе биде потребно стратешко 
дејствување за оптимално искористување на меѓународната трговија и инвестициите. 
Бидејќи растот на многу земји во подем се заснова на нивната демографска големина и 
работна сила, Ре публика Северна Македонија ќе треба да ја надомести оваа структурна 
разлика преку технолошки напредок, иновации и зголемување на продуктивноста.
 
Потенцијалното намалување на цените на енергенсите, особено на нафтата и 
природниот гас, би можело да генерира позитивни ефекти врз македонската економија. 
Сепак, постојаните геополитички неизвесности, ризиците поврзани со конфликти и санкции 
и долгорочнит е проекции за нестабилна ценовна динамика на нафтата, упатуваат на 
потребата од продолжување и забрзување на енергетската транзиција. Во такви услови, 
стратешки приоритет останува системското зголемување на домашното енергетско 
производство преку интегрира ње и проширување на капацитетите од обновливи извори на 
енергија, со цел зајакнување на енергетската сигурност, намалување на увозната зависност 
и зголемување на економската отпорност. 
